DEN HAAG - THE HAGUE

---

INSET: THE CENTRE OF THE HAGUE

ABBREVIATIONS ON THESE MAPS

DSL	De Savornin Lohmanplein	PW	Prinsessewal
GHL	Groot Hertoginnelaan	SBS	Schalkburgerstraat
KK	Koningskade	SHL	Stadhouderslaan
KM	Kalvermarkt	SLN	Station Laan van NOI
LV	Lange Vijverberg	SP	Stuyvesantplein
LWP	Leeghwaterplein	TM	Turfmarkt
MV	Malieveld	VBL	Valkenboslaan
ND	Nieuwe Duinweg	VL	Vaillantlaan
NPL	Nieuwe Parklaan	VVS	Van der Vennestraat
PG	Prinsessegracht

---



I created the above maps by overlaying OpenStreetMap (OSM) maps with my own data. Copyright on the OSM maps is © OpenStreetMap & Contributors, licensed under a CC-BY-SA (Creative Commons Attribution-ShareAlike 2.0 licence).

Please note that the OSM map used as a template for these maps corresponds to the situation at the time the map was downloaded and may show features that did not exist at the time the GS Tram Site is supposed to show. In particular, it may show bridges and highways that were built later.

ROUTES

URBAN TRAM ROUTES

Operator: Gemengd Bedrijf Haagsche Tramweg-Maatschappij (GBHTM) (predecessor of HTM Personenvervoer NV)

1	Prins Mauritslaan – Statenplein - Stadhouderslaan – Groot Hertoginnelaan - Laan van Meerdervoort - Alexanderstraat - Lange Vijverberg - Koningskade - Staatsspoor
2	Meer en Bos – Laan van Meerdervoort – Mient - Weimarstraat - Prinsessewal - Kerkplein
3	Pluvierstraat – Duivelandsestraat – Laan van Meerdervoort – Kerkplein - Lange Vijverberg - Koningskade - Staatsspoor
4	Hildebrandplein - Goeverneurlaan - Leeghwaterplein - Station HS - Spui - Kalvermarkt – Bezuidenhoutseweg - Marlot (Leidsestraatweg)
5	Appelstraat – Mient - Weimarstraat - Mauritskade - Koninginnegracht - Prinsessegracht
6	Monnickendamplein – Escamplaan – Paul Krugerplein - Hobbemastraat – Prinsegracht – Kalvermarkt – Bezuidenhoutseweg - Laan van NOI - Stuyvesantplein
7	De Savornin Lohmanplein – Laan van Meerdervoort – Groot Hertoginnelaan - Laan van Meerdervoort - Javastraat - Haagsche Bosch - Bezuidenhoutseweg - Laan van NOI - Station Laan van NOI
8	Scheveningen Kurhaus – Scheveningseweg – Alexanderstraat - Kalvermarkt – Spui - Station HS
9	Scheveningen Kurhaus – Nieuwe Parklaan - Koninginnegracht – Lange Vijverberg – Kalvermarkt – Spui - Station HS
10	Prins Mauritslaan – Stadhouderslaan – Waldeck Pyrmontkade - Prinsegracht – Koningstraat – Parallelweg – Station HS – Rijswijkseweg – Stuwstraat
11	Scheveningen-Strand – Van Boetzelaerlaan – Conradkade – De Heemstraat – Parallelweg – Station HS
12	Pluvierstraat – Duivelandsestraat – Laan van Meerdervoort – Beeklaan – Paul Krugerplein - Van der Vennestraat – Vaillantlaan - Parallelweg – Station HS – Lekstraat – Staatsspoor
13	Veluweplein – Schalkburgerstraat - Hobbemastraat – Prinsegracht – Kalvermarkt – Bezuidenhoutseweg - Laan van NOI - Station Laan van NOI
14	De Savornin Lohmanplein – Laan van Meerdervoort – Groot Hertoginnelaan - Stadhouderslaan – Nieuwe Duinweg - Nieuwe Parklaan - Scheveningen Kurhaus
15	Zuiderpark - Zuiderparklaan – Valkenboslaan - Groot Hertoginnelaan - Laan van Meerdervoort - Alexanderstraat - Lange Vijverberg - Koningskade - Staatsspoor

INTERURBAN TRAM ROUTES

Operator: Gemengd Bedrijf Haagsche Tramweg-Maatschappij (GBHTM) (predecessor of HTM Personenvervoer NV)

I1	Turfmarkt – Spui - Rijswijkseweg – Hoornbrug – Rijswijkse - Delft
I2	Turfmarkt – Lange Vijverberg – Haagsche Bosch - Benoordenhoutseweg - Marlot - Wassenaar - Leiden (Haarlemmerstraat)
I3	Turfmarkt – Kalvermarkt – Spui - Rijswijkseweg - Voorburg Station

Operator: Noord-Zuid-Hollandse Vervoer Maatschappij (NZHVM)

HL	Den Haag Malieveld - Voorburg Oosteinde - Leidschendam - Voorschoten - Leiden Station
SV	Scheveningen Kurhaus - Raamgracht - Malieveld - Voorburg Oosteinde

---

CHARACTERISTICS OF THE SYSTEM

NETWORK LENGTH

• Urban trams: 66 km.
• Interurban lines (GBHTM lines partly on shared track):
  • Den Haag - Rijswijk - Delft: 9 km.
  • Rijswijk - Voorburg Station: 2 km.
  • Den Haag - Marlot - Wassenaar - Leiden: 20 km.
  • Scheveningen - Den Haag: 4.5 km.
  • Den Haag - Voorburg - Leiden: 18 km.



HISTORY

• Urban trams: (horse-drawn) 25 June 1864 - 3 March 1907; (steam) 1 July 1879 - 31 Dec. 1925; (battery) 1 Aug. 1890 - 5 Aug. 1904; (electric, from overhead wire) 6 Aug. 1904 - today.
• Steam trams:
  • HSM Station HS-Scheveningen Strand: 12 June 1886 - 15 July 1927 (from 1 Jan. 1926, operated by HTM) [since 15 July 1927, part of the Hague tram network]
  • WSM lines: 1 May 1883 (branch Poeldijk-'s Gravenzande: from 14 August 1883) - 1 October 1932 (branch Loosduinen-Kijkduin, till 1928)
• Interurban lines:
  • Den Haag-Rijswijk-Delft Haagpoort: horse-drawn on 1524 mm gauge 26 June 1866 - 30 Nov. 1874; horse-drawn on 1445 mm gauge: 20 Jan. 1877 - 30 July 1887; steam traction: 31 July 1887 - 30 June 1924; electric: 7 Feb. 1923 - today (urban since 9 January 1965)
  • Den Haag-Marlot-Wassenaar-Leiden: steam ? - ; electric 16 May 1925 - 9 Nov. 1961
  • Scheveningen-Den Haag: 1 July 1879 - 12 Apr. 1924; electric: 12 Apr. 1924 - 31 Aug. 1957
  • Den Haag-Voorburg-Leiden: steam on 1067 mm gauge 20 June 1885 - 24 Jan. 1924; electric: 12 Apr. 1924 - 9 Nov. 1961
• Interurban LRT: 29 Oct. 2006 - today.

GAUGE

• Trams: 1435 mm. (except for some interurbans, see under history)
• Interurban LRT: 1435 mm.

TRAM PRESERVATION

The Haags Openbaar Vervoer Museum exhibits old trams from the city.

---

SOURCES

PRINT

• Albers, L.J.P. Trams en tramlijnen: De 'Blauwe Tram' - 1924-1961. Rotterdam: Uitgevers Wyt, 1971.
• Koenot, L. Tram 2000 - Flash 1998. Bruxelles: Tram 2000, 1998.
• Pulling, N. "Systems Factfile No.49 - Den Haag, The Netherlands", Tramways & Urban Transit, Oct. 2011 (74: 886), p.395-397.
• van Dam, F. "A new tram route in Den Haag", Modern Tramway, Dec. 1974 (37:444), p.419-423.
• Vreedenberg, H.A. "Enemy occupation and tramways in the Netherlands", The Modern Tramway, Apr. 1946 (9: 97), p.29-31, 36, 38.
• Wansbeek, C.J. "RanDstadRail: The tram-train-metro compromise", Tramways & Urban Transit, Oct. 2006 (69: 826), p.380-384.
• Wansbeek, C.J. "Blue Tram: Top notch LRT shouldn't have been axed", Tramways & Urban Transit, March 2008 (71: 843), p.100-104.

WIKIS

• Haagse_tram
• HTM Personenvervoer
• Noord-Zuid-Hollandsche Stoomtramweg-Maatschappij
• RandstadRail
• Tramlijn Den Haag HSM - Scheveningen Strand
• Westlandsche Stoomtramweg Maatschappij

WEB SITES

• 1904 - 105 JAAR ELEKTRISCHE TRAM - 2009 (Detailed history of tram lines in the Hague)
• De Blauwe Tram
• Den Haag (on UrbanRail.Net)
• Haags Tramnieuws
• Haagsetrams.com
• HTM
• RandstadRail

Thanks to Maurits van Witsen (from the Netherlands) for the large amount of useful information he kindly sent me concerning the history of the tram system of the Hague. Peter Zondag (from Utrecht, The Netherlands) has also kindly contributed his knowledge concerning this city.

---