|
| cabarêt (m) |
|
n. |
Pl: cabaretti |
nightclub |
|
| cabilh (m) |
|
n. |
|
cod |
|
| cabina (f) |
|
n. |
|
cabin |
|
| |
|
|
|
booth |
|
| cabina de banh |
|
n. |
|
bathhouse |
|
| cabina de pilotatx |
|
n. |
|
cockpit |
|
| cabina têlephônica |
|
n. |
|
telephone booth |
|
| cacahuetta (f) |
|
n. |
|
peanut |
|
| cacâu (m) |
|
n. |
Pl: cacâus |
cacao tree |
|
| çada (f) |
|
n. |
|
drizzle |
|
| cadáver (m) |
|
n. |
Pl: cadavri,
cadavros |
corpse |
|
| cadeir |
|
v.i. |
|
fall |
|
| cadeir maleut |
|
v.i. |
|
fall ill |
|
| cadeir-se |
|
v.refl. |
|
set |
sun, stars |
| cade-soul (m) |
|
n. |
|
sunset |
|
| cadmiûm (m) |
|
n. |
|
cadmium |
|
| çadoura (f) |
|
n. |
|
mist |
|
| caduta (f) |
|
n. |
|
fall |
of object, leader |
| |
|
|
|
drop |
fall |
| çafa (f) |
|
n. |
|
tip |
sharp end |
| café (m) |
1 |
n. |
Pl: cafés |
coffee |
|
| café (f) |
2 |
n. |
Pl: cafés |
coffee shop |
|
| |
|
|
|
café |
|
| cafetêira (f) |
|
n. |
|
coffee pot |
|
| cafeyera (f) |
|
n. |
|
coffee tree |
|
| cail (m) |
1 |
n. |
Pl: calli, câls |
corn |
on the foot |
| cail (f) |
2 |
n. |
Pl: calli, câls |
street |
|
| el Cairo (m) |
|
pr.n. |
|
Cairo |
|
| caiva (f) |
|
n. |
|
cage |
|
| caix (m) |
|
n. |
Pl: caji |
cheese |
|
| caixa (f) |
|
n. |
|
box |
for storage |
| caixa de priymas ajutas |
|
n. |
|
first-aid kit |
|
| caixa d'esparnhos |
|
n. |
|
savings bank |
|
| caixa-fort (f) |
|
n. |
Pl: caixe-forti |
safe |
|
| caixa postal |
|
n. |
|
letter box |
|
| |
|
|
|
mailbox |
|
| caixêr (m), -a (f) |
|
n. |
|
bank teller |
|
| |
|
|
|
cashier |
|
| caixoun (m) |
|
n. |
|
crate |
|
| cala (f) |
|
n. |
|
hold |
of a ship |
| cala a pêixes |
|
n. |
|
fish-hold |
|
| calç (f) |
|
n. |
|
lime(stone) |
material |
| calça (f) |
|
n. |
Pl: calce |
stocking |
|
| calça-ped (m) |
|
n. |
|
shoehorn |
|
| calçar |
|
v.tr. |
Subj 1/3S: calce |
furnish |
with shoes |
| calcetta (f) |
|
n. |
|
sock |
|
| calciûm (m) |
|
n. |
|
calcium |
|
| câlcol (m) |
|
n. |
|
calculation |
|
| |
|
|
|
sums [pl.] |
|
| calcolar |
|
v.tr. |
1S: câlcolo |
calculate |
|
| calcolatour (m) |
|
n. |
|
calculator |
|
| calçonaría (f) |
|
n. |
|
shoe store |
|
| calçoun (m) |
|
n. |
|
shoe |
|
| cald, -a |
|
a. |
|
hot |
having a high temperature |
| caldzera (f) |
|
n. |
|
boiler |
|
| |
|
|
|
kettle |
|
| caleir |
|
v.i. |
1S: calho |
heat |
|
| calendêr (m) |
|
n. |
|
calendar |
|
| calent |
|
a. |
invar. |
warm |
|
| calfacenda (f) |
|
n. |
|
heating |
|
| calhéu (m) |
|
n. |
Pl: calhavi |
pebble |
|
| calibro (m) |
|
n. |
|
gauge |
|
| calja-banh (m) |
|
n. |
|
water heater |
|
| caljar |
|
v.tr. |
|
heat |
|
| |
|
|
|
warm |
|
| calliyna (f) |
|
n. |
|
lane |
|
| calorífer (m) |
|
n. |
|
heater |
|
| calour (m) |
|
n. |
|
heat |
|
| calta (f) |
|
n. |
|
marigold |
|
| caltzoni (m pl) |
|
n. |
|
underpants |
|
| caltzoni de banh |
|
n. |
|
swimming trunks |
|
| calv, -a |
|
a. |
|
bald |
|
| camarera (f) |
|
n. |
|
chambermaid |
|
| camba (f) |
|
n. |
|
leg |
|
| cambretta (f) |
|
n. |
|
shrimp |
|
| cameil (m) |
|
n. |
|
camel |
|
| camelia (f) |
|
n. |
|
camellia |
|
| cámera (f) |
|
n. |
|
camera |
|
| camerata (m/f) |
|
n. |
|
comrade |
|
| camija (f) |
|
n. |
|
shirt |
|
| camijiyna (f) |
|
n. |
|
undershirt |
|
| caminata (f) |
|
n. |
|
funnel |
|
| camión (m) |
|
n. |
Pl: camioni |
lorry |
UK |
| |
|
|
|
truck |
US |
| camiyn (m) |
|
n. |
|
chimney |
|
| cammiyn (m) |
|
n. |
|
path |
|
| |
|
|
|
way |
route |
| camouç (m) |
|
n. |
Pl: camouci |
wild goat |
|
| |
|
|
|
chamois |
|
| camp (m) |
|
n. |
|
field |
|
| campaina (f) |
|
n. |
|
bell |
|
| campanha (f) |
|
n. |
|
country |
countryside |
| campanhol (m) |
|
n. |
|
vole |
|
| campanilla (f) |
|
n. |
|
doorbell |
|
| campera (f) |
|
n. |
|
farm |
|
| campión (m) |
|
n. |
Pl: campioni |
champion |
|
| camra (f) |
|
n. |
|
room |
|
| |
|
|
|
chamber |
|
| camra d'aer |
|
n. |
|
tube |
of a tire |
| Camra de Dêputats |
|
n. |
|
House of Representatives |
|
| can (m) |
|
n. |
Pl: caini |
dog |
|
| Canadá (m) |
|
pr.n. |
|
Canada |
|
| canadeis (m), -a (f) |
|
nat.n/a |
|
Canadian |
|
| canal (m) |
|
n. |
|
canal |
|
| Canal de lâ Manca |
|
pr.n. |
|
English Channel |
|
| cancellar |
|
v.tr. |
|
cancel |
|
| |
|
|
|
erase |
|
| câncer (m) |
1 |
n. |
|
cancer |
disease |
| câncer del polmoun |
|
n. |
|
lung cancer |
|
| câncer polmonêr |
|
n. |
|
lung cancer |
|
| câncer de lâ mamilla |
|
n. |
|
breast cancer |
|
| câncer del estómac |
|
n. |
|
stomach cancer |
|
| Câncer (m) |
2 |
pr.n. |
|
Cancer |
astrology |
| candeila (f) |
|
n. |
|
candle |
|
| |
|
|
|
spark plug |
|
| candz (m) |
|
n. |
|
change |
money |
| candza (f) |
|
n. |
|
change |
in a process |
| candzar |
|
v.tr. |
|
change |
|
| candzar-se (en) |
|
v.refl. |
|
change (into) |
|
| cangaróu (m) |
|
n. |
Pl: cangarous |
kangaroo |
|
| canha (f) |
|
n. |
|
bitch |
|
| canna (f) |
|
n. |
|
cane |
for walking |
| |
|
|
|
rod |
fishing |
| canna de xûcro |
|
n. |
|
sugar cane |
|
| cannella (f) |
|
n. |
|
cinnamon |
|
| cantar |
|
v.tr. |
|
sing |
|
| cantêir (m) |
|
n. |
|
gelding |
|
| cantour (m), -a (f) |
|
n. |
|
singer |
|
| cantzoun (f) |
|
n. |
|
song |
|
| canvo (m) |
|
n. |
|
hemp |
|
| cap (m) |
1 |
n. |
|
chief |
|
| |
|
|
|
leader |
|
| |
|
|
|
head |
of an organization |
| cap (m) |
2 |
n. |
|
cape |
|
| capaç |
|
a. |
invar.; Pl: capaci |
able |
capable |
| capacitar |
|
v.tr. |
1S: capácito |
enable |
|
| capanna (f) |
|
n. |
|
hut |
|
| capaxtat (f) |
|
n. |
|
ability |
|
| capêil (m) |
|
n. |
Pl: capilli, capîls |
hair |
on the head |
| capeir |
|
v.tr. |
1S: caipo, 3S: cape; Subj. 1/3S: caipa; Fut: cavroy; PP: caut |
catch |
animals |
| |
|
|
|
fit |
go into |
| capital (m) |
1 |
n. |
|
capital |
money |
| capital (f) |
2 |
n. |
|
capital |
city |
| capitán (m) |
|
n. |
Pl: capitaini, capitans |
captain |
|
| |
|
|
|
skipper |
|
| capítol (m) |
|
n. |
|
chapter |
|
| capitza (f) |
|
n. |
|
head |
of bed |
| capota (f) |
|
n. |
|
hood |
|
| cappêil (m) |
|
n. |
Pl: cappelli, cappêls |
hat |
|
| cappella (f) |
|
n. |
|
chapel |
|
| cappellaría (f) |
|
n. |
|
hat shop |
|
| capriç (m) |
|
n. |
Pl: caprici |
whim |
|
| Capricorn (m) |
|
pr.n. |
|
Capricorn |
astrology |
| capriçous, -a |
|
a. |
|
capricious |
|
| câpsola (f) |
|
n. |
|
capsule |
|
| captar |
|
v.tr. |
|
pick up |
radio signals |
| captura (f) |
|
n. |
|
capture |
|
| car, -a |
|
a. |
|
expensive |
|
| |
|
|
|
dear |
|
| carboun (m) |
|
n. |
|
coal |
|
| |
|
|
|
carbon |
|
| carcar |
|
v.tr. |
Subj 1/3S: carque |
wind up |
|
| cârcer (m) |
|
n. |
|
jail |
|
| card (m) |
|
n. |
|
thistle |
|
| cardamôn (m) |
|
n. |
|
cardamom |
|
| carein, -a |
|
a. |
|
steep |
|
| caretzar |
|
v.tr. |
|
caress |
|
| carga (f) |
|
n. |
Pl: cargue |
load |
|
| |
|
|
|
charge |
l |
| |
|
|
|
burden |
|
| |
|
|
|
freight |
|
| cargar |
|
v.tr. |
Subj 1/3S: cargue |
load |
|
| cari (m) |
|
n. |
|
curry |
|
| cariyn (m), -a (f) |
|
n. |
|
darling |
|
| çarlatán (m) |
|
n. |
Pl: çarlataini |
quack |
|
| carn (f) |
|
n. |
|
flesh |
|
| |
|
|
|
meat |
|
| carn de bôu/vacca |
|
n. |
|
beef |
|
| carn de porc |
|
n. |
|
pork |
|
| carn de vitêil |
|
n. |
|
veal |
|
| carn d'ovilha |
|
n. |
|
mutton |
|
| carnívor (m) |
|
n. |
|
carnivore |
|
| carotta (f) |
|
n. |
|
carrot |
|
| carovlo (m) |
|
n. |
|
carnation |
|
| carpa (f) |
|
n. |
|
carp |
|
| carpen (m) |
|
n. |
Pl: cârpeni,
cârpens |
hornbeam |
|
| carpentêr (m) |
|
n. |
|
carpenter |
|
| carpiyr |
|
v.tr. |
1S: carpisco |
pick |
flowers |
| |
|
|
|
pluck |
|
| carr (m) |
|
n. |
|
carriage |
|
| |
|
|
|
cart |
|
| carr (de combât) |
|
n. |
|
tank |
military |
| carr de pompêir |
|
n. |
|
fire engine |
|
| carrera (f) |
|
n. |
|
career |
|
| carriyna (f) |
|
n. |
|
wheelbarrow |
|
| carta (f) |
|
n. |
|
card |
|
| |
|
|
|
letter |
mail |
| carta de vísita |
|
n. |
|
calling card |
|
| |
|
|
|
business card |
|
| carta d'identitat |
|
n. |
|
identity card |
|
| cartêil (m) |
|
n. |
Pl: cartelli, cartêls |
poster |
|
| |
|
|
|
playbill |
|
| cartiyna (f) (postal) |
|
n. |
|
postcard |
|
| carvîa (f) |
|
n. |
|
caraway seed |
|
| cas (m) |
|
n. |
|
case |
event, situation |
| casa (f) |
|
n. |
|
house |
|
| casa de repausa |
|
n. |
|
nursing home |
|
| casar |
|
v.tr. |
|
marry |
perform the ceremony |
| casar-se (con) |
|
v.refl. |
|
marry |
get married |
| casat, -a |
|
a. |
|
married |
|
| casca (f) |
|
n. |
Pl: casque |
hull |
of boat |
| cascata (f) |
|
n. |
|
waterfall |
|
| cascate (f pl) |
|
n. |
|
falls [pl.] |
|
| casêr (m), casera (f) |
|
n. |
|
housekeeper |
|
| caserna (f) |
|
n. |
|
barracks |
|
| casetta (f) |
|
n. |
|
briefcase |
|
| casquetta (f) |
|
n. |
|
cap |
|
| casserola (f) |
|
n. |
|
saucepan |
|
| cassetta (f) |
|
n. |
|
cassette |
|
| cassettaphôn (m) |
|
n. |
|
cassette player |
|
| Cassiopeia (f) |
|
pr.n. |
|
Cassiopeia |
|
| castanha (f) |
|
n. |
|
chestnut |
|
| castanhera (f) |
|
n. |
|
chestnut tree |
|
| castêil (m) |
|
n. |
Pl: castelli, castêls |
castle |
|
| |
|
|
|
fortress |
|
| castiar |
|
v.tr. |
1S: castîo |
chastize |
|
| castigar |
|
v.tr. |
1S: castiygo; Subj 1/3S: castiygue |
punish |
|
| castiyg (m) |
|
n. |
Pl: castiygui |
punishment |
|
| castoun (m) |
|
n. |
|
jewelry box |
|
| castour (m) |
|
n. |
|
beaver |
|
| cât (m) |
|
n. |
Pl: catti |
cat |
|
| cât selvatx |
|
n. |
|
wild cat |
|
| cata |
1 |
indef.pn. |
|
everyone |
|
| |
1 |
|
|
each one |
|
| cata jûrn |
|
adv. |
|
every day |
|
| cata persouna |
|
indef.pn. |
|
everybody |
|
| cata sêmaina |
|
adv. |
|
weekly |
|
| cata |
2 |
adv. |
|
apiece |
|
| catalán, -ana (f) |
|
nat.a. |
|
Catalan |
|
| catálog (m) |
|
n. |
Pl: catálogui |
catalogue |
|
| Catalounha (f) |
|
pr.n. |
|
Catalonia |
|
| cateina (f) |
|
n. |
|
chain |
|
| |
|
|
|
range |
mountains |
| cateina d'ancra |
|
n. |
|
anchor cable |
|
| cateina de montanhas |
|
n. |
|
mountain range |
|
| catêira (f) |
|
n. |
|
chair |
|
| catenat (m) |
|
n. |
|
padlock |
|
| cateval (m) |
|
n. |
|
scaffolding |
|
| cathedral (f) |
|
n. |
|
cathedral |
|
| cathólic, -a |
|
a. |
|
Catholic |
|
| catrán (m) |
|
n. |
Pl: catraini |
tar |
|
| catta (f) |
|
n. |
|
she-cat |
|
| cattiyn (m), -a (f) |
|
n. |
|
kitten |
|
| cattopard (m) |
|
n. |
|
cheetah |
|
| catún, catuna |
|
a. |
Pl: catuni |
each |
|
| |
|
|
|
every |
|
| catún dzi |
|
adv. |
|
daily |
|
| câu (m) |
1 |
n. |
Pl: cavi |
cave |
in geogr. names |
| câu (m) |
|
|
|
basement |
|
| câu, cava |
2 |
a. |
Pl: cavi |
hollow |
|
| caubán (m) |
|
n. |
Pl: caubaini |
mahogany |
|
| câuçóu (m) |
|
n. |
Pl: câuçous |
rubber tree |
|
| caul (f) |
|
n. |
|
cabbage |
|
| caul-flour (f) |
|
n. |
|
cauliflower |
|
| cauliyna (f) |
|
n. |
|
blade |
of grass |
| causa (f) |
|
n. |
|
thing |
|
| causar |
|
v.tr. |
|
cause |
|
| causiyr |
|
v.tr. |
1S: causisco |
choose |
|
| cáustic, -a |
|
a. |
|
caustic |
|
| caut, -a |
|
a. |
|
cautious |
|
| cautal (m) |
|
n. |
|
cattle |
|
| cautza (f) |
|
n. |
|
hunting |
|
| |
|
|
|
game |
hunted animal |
| cautzar |
|
v.tr. |
|
hunt |
|
| cautzatour (m) |
|
n. |
|
hunter |
|
| cautzoun (f) |
|
n. |
|
bail |
|
| cavail (m) |
|
n. |
Pl: cavalli, cavâls |
horse |
|
| cavail basculant |
|
n. |
|
rocking horse |
|
| cavail-vapour (m) |
|
n. |
|
horsepower |
|
| cavallêr (m) |
|
n. |
|
knight |
|
| caverna (f) |
|
n. |
|
cave |
|
| cavilha (f) |
|
n. |
|
ankle |
|
| cavitat (f) |
|
n. |
|
cavity |
|
| cavlo (m) |
|
n. |
|
cable |
|
| cavra (f) |
|
n. |
|
goat |
|
| cavrifolha (f) |
|
n. |
|
honeysuckle |
|
| cavriyn (m) |
|
n. |
|
kid |
|
| cavrol (m) |
|
n. |
|
roe-deer |
|
| cay (m) |
|
n. |
Pl: cays |
quay |
|
| cayl (m), -a (f) |
|
n. |
|
puppy |
|
| cecar |
|
v.tr. |
1S: cieco; Subj
1/3S: cieque, 2S: ciecs |
blind |
|
| cêch (m), -a (f) |
|
nat.n/a |
|
Czech |
|
| Cêchia |
|
pr.n. |
|
Czech Lands |
|
| Cêchoslovakia (f) |
|
pr.n. |
|
Czechoslovakia |
|
| cecounha (f) |
|
n. |
|
stork |
|
| cedeir (a) |
|
v.tr. |
1S: ceido |
yield |
|
| cedro (m) |
|
n. |
|
cedar |
|
| cêil, cella |
|
indef.pn. |
Pl: celli, -e |
this one |
|
| ceina (f) |
|
n. |
|
dinner |
|
| |
|
|
|
supper |
|
| ceipa (f) |
|
n. |
|
onion |
|
| ceira (f) |
|
n. |
|
wax |
|
| ceira sigellant |
|
n. |
|
sealing wax |
|
| ceit (m) |
|
n. |
|
whale |
|
| |
|
|
|
sea monster |
|
| cel, cela |
|
dem.a. |
|
this |
|
| |
|
|
|
latter, the |
|
| cela mattiyna |
|
adv. |
|
this morning |
|
| cela seira |
|
adv. |
|
this evening |
|
| cela seira |
|
adv. |
|
tonight |
|
| celar |
|
v.tr. |
1S: ceilo |
hide |
|
| cêlebrar |
|
v.tr. |
|
celebrate |
|
| cêlebratzoun (f) |
|
n. |
|
celebration |
|
| cêleur |
|
a. |
invar. |
famous |
|
| cella (f) |
|
n. |
|
cell |
in jail |
| cellaphôn (m) |
|
n. |
|
cellular phone |
|
| cellêr (m) |
|
n. |
|
cellar |
|
| cêllola (f) |
|
n. |
|
cell |
biology |
| cellolar |
|
a. |
invar |
cellular |
|
| cenar |
|
v.i. |
1S: ceino |
dine |
|
| cent |
|
num.card. |
|
hundred |
|
| centaini (m pl), -aine (f pl) |
|
num.coll. |
|
hundreds (of) |
|
| cent-dzeç |
|
num.card. |
|
hundred and ten |
|
| cent-ê-un, -a |
|
num.card. |
|
hundred and one |
|
| cent-pedi (m) |
|
n. |
|
centipede |
|
| centeim, -a |
|
num.ord. |
|
hundredth |
|
| centimetro (m) |
|
n. |
|
centimetre |
|
| central |
|
a. |
invar. |
central |
|
| central (f) |
|
n. |
|
central office |
|
| central êlêctrica |
|
n. |
|
power station |
|
| central têlephônica |
|
n. |
|
telephone exchange |
|
| centrar |
|
v.tr. |
|
centre |
mouth |
| centro (m) |
|
n. |
|
centre |
|
| centza-bûcca (m) |
|
n. |
|
mouthwash |
|
| centzar |
|
v.tr. |
|
rinse |
mouth |
| cepûlliyna (f) |
|
n. |
|
chives |
|
| cerdula (f) |
|
n. |
|
teal |
|
| cêreal (m) |
|
n. |
|
cereal |
|
| cêrimonía (f) |
|
n. |
|
ceremony |
|
| cêrimonía d'apertura |
|
n. |
|
inauguration |
of a building |
| cêrinera (f) |
|
n. |
|
matchbox |
|
| cêriyna (f) |
|
n. |
|
match |
for making fire |
| cerneir |
|
v.tr. |
|
sift |
|
| |
|
|
|
strain |
force through |
| cert, -a |
|
a. |
|
certain |
|
| |
|
|
|
sure |
|
| certament |
|
adv. |
|
certainly |
|
| certificar |
|
v.tr. |
1S: certífico; Subj 1/3S: certífique |
certify |
|
| cerv (m) |
|
n. |
|
deer |
|
| cerva (f) |
|
n. |
|
doe |
|
| cerveija (f) |
|
n. |
|
beer |
|
| cervêil (m) |
|
n. |
Pl: cervelli, cervêls |
brain |
|
| cessar (de) |
|
v.i. |
|
cease (to) |
|
| |
|
|
|
stop |
doing sg. |
| chemia (f) |
|
n. |
|
chemistry |
|
| chémic (m) |
1 |
n. |
|
chemist |
|
| chémic, -a |
2 |
a. |
|
chemical |
|
| chirourg (m), -a (f) |
|
n. |
F Pl: chirourgë |
surgeon |
|
| chirourgía (f) |
|
n. |
|
surgery |
branch of medicine |
| chiróurgic, -a |
|
a. |
|
surgical |
|
| chlôr (m) |
|
n. |
|
chlorine |
|
| cholera (f) |
|
n. |
|
cholera |
|
| chór (m) |
|
n. |
Pl: chori |
choir |
|
| choral (m) |
|
n. |
|
choir |
|
| christián (m), -ana (f) |
|
n. |
Pl: christiani |
christian |
|
| christianismo (m) |
|
n. |
|
Christianity |
|
| chrôm (m) |
|
n. |
|
chromium |
|
| chrômosôma (m) |
|
n. |
|
chromosome |
|
| chrysanthem (m) |
|
n. |
|
chrysanthemum |
|
| ci |
|
adv. |
|
here |
|
| ci ê lai |
|
adv. |
|
here and there |
|
| ci ê vi |
|
adv. |
|
back and forth |
|
| ci és/son |
|
phr. |
|
here is/are |
|
| ci jace |
|
phr. |
|
here lies |
|
| cicala (f) |
|
n. |
|
cicada |
|
| cicatriyç (f) |
|
n. |
Pl: cicatriyci |
scar |
|
| cicuta (f) |
|
n. |
|
hemlock |
|
| ciec, -a |
|
a. |
Pl: ciequi, cieque |
blind |
|
| ciel (m) |
|
n. |
|
sky |
|
| |
|
|
|
heaven |
|
cien (m) |
|
n. |
|
dirt |
|
| cifra (f) |
|
n. |
|
number |
digit |
| Cile (m) |
|
pr.n. |
|
Chile |
|
| cilhi (m pl) |
|
n. |
|
eyelashes
[pl.] |
|
| cilián (m), -ana (f) |
|
nat.n/a |
Pl: ciliani |
Chilian |
|
| ciment (m) |
|
n. |
|
cement |
|
| cinç (m) |
|
n. |
Pl: cinci |
bedbug |
|
| cinejournal (m) |
|
n. |
|
newsreel |
|
| cinêma (f) |
|
n. |
|
cinema |
|
| cingeir |
|
v.tr. |
3S: cingë; Pret 1S: cinxi; PP: cint |
surround |
|
| |
|
|
|
gird |
|
| cinq |
|
num.card. |
|
five |
|
| cinq ê medza, le |
|
adv. |
|
half-past five |
|
| cinq ê quarta, le |
|
adv. |
|
quarter past five |
|
| cinq ê vinti, le |
|
adv. |
|
twenty past five |
|
| cinq min quarta, le |
|
adv. |
|
quarter minus five |
|
| cinq min vinti, le |
|
adv. |
|
twenty to five |
|
| cinq-centi |
|
num.card. |
|
five hundred |
|
| cinquanta |
|
num.card. |
|
fifty |
|
| cinre (f) |
|
n. |
|
ashes [pl.] |
|
| cinrera (f) |
|
n. |
|
ashtray |
|
| cinta (f) |
|
n. |
|
waist |
|
| cintêir (m) |
|
n. |
|
cemetery |
|
| |
|
|
|
graveyard |
|
| cintra (f) |
|
n. |
|
hanger |
in a closet |
| cintrar |
|
v.tr. |
|
bend |
|
| cintura (f) |
|
n. |
|
belt |
|
| cintura de securitat |
|
n. |
|
safety belt |
|
| circ (m) |
|
n. |
Pl: cirqui |
circus |
|
| circa (de) |
|
adv. |
|
about |
|
| circar |
|
v.tr. |
Subj 1/3S: cirque |
seek |
|
| |
|
|
|
look for |
|
| circlo (m) |
|
n. |
|
circle |
|
| Circlo polar |
|
n. |
|
Polar Circle |
|
| circolar |
1 |
a. |
invar. |
circular |
|
| circolar |
2 |
v.tr./i. |
1S: círcolo |
circulate |
|
| circolatôr, -a |
|
a. |
|
circulatory |
|
| circolatzoun (f) |
|
n. |
|
circulation |
|
| circolatzoun del sang |
|
n. |
|
blood circulation |
|
| circondar (de) |
|
v.tr. |
> dar [3S: circondá] |
surround |
with |
| circûit (m) |
|
n. |
|
circuit |
|
| circûmferentza |
|
n. |
|
circumference |
|
| cireja (f) |
|
n. |
|
cherry |
|
| cirejera (f) |
|
n. |
|
cherry tree |
|
| cisêil (m) |
|
n. |
Pl: ciselli, cisêls |
chisel |
|
| cista (f) |
|
n. |
|
basket |
|
| cistiyna (f) |
|
n. |
|
wastebasket |
|
| cita (f) |
|
n. |
|
cheetah |
|
| citar |
|
v.tr. |
|
cite |
|
| |
|
|
|
quote |
a text |
| citatzoun (f) |
|
n. |
|
citation |
|
| |
|
|
|
quotation |
|
| cito |
|
adv. |
|
soon |
|
| civilizar |
|
v.tr. |
|
civilize |
|
| civilizatzoun (f) |
|
n. |
|
civilization |
|
| ciyn (m) |
|
n. |
|
swan |
|
| ciyr (m) |
|
n. |
|
chickpea |
|
| claccar |
|
v.tr. |
Subj
1/3S: clacque |
burst |
|
| claccar-se |
|
v.refl. |
|
burst |
|
| clamar |
|
v.tr. |
1S: claimo |
call |
a name, cry out |
| clamar-se |
|
v.refl. |
|
be called |
|
| clamata (f) |
|
n. |
|
call |
|
| clar, -a |
|
a. |
|
clear |
|
| |
|
|
|
light |
colour |
| |
|
|
|
plain |
|
| clar (m) de luna |
|
n. |
|
moonlight |
|
| class (f) |
|
n. |
|
class |
|
| class medza |
|
n. |
|
middle class |
|
| clâssic, -a |
|
a. |
|
classic |
|
| clâu (f) |
|
n. |
Pl: clavi |
key |
|
| |
|
|
|
spanner |
|
| clâu ingleisa |
|
n. |
|
monkey wrench |
|
| claudeir |
|
v.tr. |
Pret 1S: clausi; PP: claus |
close |
|
| claujoun (f) |
|
n. |
|
bulkhead |
navig. |
| claus, -a |
|
a. |
|
closed |
|
| claustro (m) |
|
n. |
|
cloister |
|
| clausura (f) |
|
n. |
|
closing |
|
| clausura-fûlgro |
|
n. |
Pl:
clausure-fûlgro |
zipper |
|
| clavera (f) |
|
n. |
|
keyboard |
|
| clavetta (f) |
|
n. |
|
wrench |
|
| clavícola (f) |
|
n. |
|
collarbone |
|
| claxón (m) |
|
n. |
Pl: claxoni |
horn |
in car |
| cleu (m) |
|
n. |
Pl: clavi, cleus |
nail |
iron |
| client (m), clienta (f) |
|
n. |
|
customer |
|
| clima (m) |
|
n. |
|
climate |
|
| |
|
n. |
|
weather |
|
| clinar |
|
v.i. |
1S: cliyno |
wink |
|
| clínic, -a |
|
a. |
|
clinical |
|
| clínica |
|
n. |
|
clinic |
|
| cloca (f) |
|
n. |
Pl: cloque |
sewer |
|
| club (m) |
|
n. |
|
club |
of people |
| ço |
|
indef.pn. |
|
this |
|
| ço és |
|
int. |
|
namely |
|
| côbalt (m) |
|
n. |
|
cobalt |
|
| cobaya (f) |
|
n. |
|
guinea pig |
|
| cobra (f) |
|
n. |
|
cobra |
|
| coç (m) |
|
n. |
Pl: coci |
carriage |
|
| côça (f) |
|
n. |
Pl: côce |
snail |
|
| coccinella (f) |
|
n. |
|
ladybird |
|
| coceir |
|
v.tr. |
1S: coco; Pret 1S: coçúi; PP: coit |
cook |
|
| cocinêr (m), -a (f) |
|
n. |
|
cook |
|
| cocinera (f) |
|
n. |
|
cooker |
|
| cocinera a gaz |
|
n. |
|
gas stove |
|
| cociyna (f) |
|
n. |
|
kitchen |
|
| cocoun (m) |
|
n. |
|
cocoon |
|
| cocul (m) |
|
n. |
|
cuckoo |
|
| cocûmro (m) |
|
n. |
|
cucumber |
|
| codard (m), -a (f) |
1 |
n. |
|
coward |
|
| codard, -a |
2 |
a. |
|
cowardly |
|
| codardza (f) |
|
n. |
|
cowardice |
|
| coeva (f) |
|
n. |
|
owl |
|
| cognac (m) |
|
n. |
Pl: cognaqui |
brandy |
|
| cognosceir |
|
v.tr. |
1S: cognousco, 3S: cognousce; Pret 1S: cognosçúi; PP: cognosçut |
know |
someone |
| cognoscentza (f) |
|
n. |
|
knowledge |
|
| |
|
|
|
acquaintance |
|
| cognosçut, -a |
|
a. |
|
known |
|
| cognoum (m) |
|
n. |
|
surname |
|
| coiça (f) |
|
n. |
Pl: coice |
shell |
|
| |
|
|
|
pod |
|
| coifura (f) |
|
n. |
|
hairdo |
|
| coil (m) |
1 |
n. |
Pl: colli, côls |
hill |
in geogr. names |
| coil (m) |
2 |
n. |
Pl: colli, côls |
neck |
|
| coit, -a |
|
a. |
|
cooked |
|
| coixa (f) |
|
n. |
|
thigh |
|
| coixar |
|
v.i. |
|
limp |
|
| coixetta (f) |
|
n. |
|
berth |
for sleeping |
| coixinêt (m) |
|
n. |
Pl: coixinetti |
bearing |
|
| coixiyn (m) |
|
n. |
|
cushion |
|
| coixoun, -a |
|
a. |
|
lame |
|
| côl (de mont) (m) |
|
n. |
Pl: colli, côls |
mountain pass |
|
| colar |
|
v.i. |
3S: coula |
flow |
|
| |
|
|
|
run |
water |
| colcar |
|
v.tr. |
Subj
1/3S: colque |
lay |
|
| colcar-se |
|
v.refl. |
|
lie
(down) |
|
| colcar-se (al lêit) |
|
|
|
go to bed |
|
| cólera (f) |
|
n. |
|
anger |
|
| colgeir |
|
v.tr. |
1S: colgo, 3S: colgë; Pret 1S: colgiúi; PP: colgiut |
collect |
|
| |
|
|
|
pick |
|
| |
|
|
|
gather |
|
| colhera (f) |
1 |
n. |
|
necklace |
|
| colhera (f) |
2 |
n. |
|
spoon |
|
| colhera de café |
|
n. |
|
teaspoon |
|
| colla (f) |
|
n. |
|
glue |
|
| collant |
|
a. |
|
sticky |
|
| collar |
|
v.tr. |
|
stick |
|
| college (m) |
|
n. |
|
college |
|
| |
|
|
|
high school |
|
| collêita (f) |
|
n. |
|
crop |
|
| collêr (m) |
|
n. |
|
collar |
|
| colliyna (f) |
|
n. |
|
hill |
|
| collocar |
|
v.tr. |
|
place |
|
| colloq (m) |
|
n. |
Pl: colloqui |
conference |
|
| côlon (m) |
|
n. |
|
colon |
body part |
| colonêl (m) |
|
n. |
Pl: colonelli |
colonel |
|
| colonia (f) |
|
n. |
|
colony |
|
| colorar |
|
v.tr. |
1S: colouro |
colour |
|
| colour (m) |
|
n. |
|
colour |
|
| colovra (f) |
|
n. |
|
grass-snake |
|
| colp (m) |
|
n. |
|
blow |
|
| |
|
|
|
hit |
|
| |
|
|
|
stroke |
hit |
| colpar |
|
v.tr. |
|
hit |
|
| |
|
|
|
strike |
hit |
| |
|
|
|
type |
|
| coltêil (m) |
|
n. |
Pl: coltelli, coltêls |
knife |
|
| colûmba (f) |
|
n. |
|
pigeon |
|
| |
|
|
|
dove |
|
| Colûmbia (f) |
|
pr.n. |
|
Colombia |
|
| colûmbián (m), -ana (f) |
|
nat.n/a |
|
Colombian |
|
| colûmna (f) |
|
n. |
|
column |
on a page |
| colûmna vertebral |
|
n. |
|
spinal column |
|
| colza (f) |
|
n. |
|
rape |
plant |
| côma (m) |
|
n. |
|
coma |
|
| comanda (f) |
|
n. |
|
order |
commercial |
| comandant (m) |
|
n. |
|
major |
|
| comandar |
|
v.tr. |
|
order |
commercially |
| combât (m) |
|
n. |
Pl: combatti |
fight |
|
| combatteir |
|
v.tr. |
|
combat |
|
| combûissoun (f) |
|
n. |
|
burning |
|
| combûstíbil (m) |
|
n. |
Pl: combûstibli |
fuel |
|
| comedia (f) |
|
n. |
|
comedy |
|
| comeita (f) |
|
n. |
|
comet |
|
| comerç (m) |
|
n. |
Pl: comerci |
trade |
business |
| comerçal |
|
a. |
|
commercial |
|
| comerçant (m) |
|
n. |
|
shopkeeper |
|
| |
|
|
|
merchant |
|
| comestíbil |
|
a. |
invar.; Pl: comestibli |
edible |
|
| cómic, -a |
|
a. |
|
comic |
|
| comintz (m) |
|
n. |
|
beginning |
|
| |
|
|
|
start |
|
| comintzar |
|
v.tr. |
|
begin |
|
| |
|
|
|
start |
|
| comintzatour (m) |
|
n. |
|
starter |
|
| comité (m) |
|
n. |
Pl: comités |
committee |
|
| comixoun (f) |
|
n. |
|
commission |
|
| comixoun d'investigatzoun |
|
n. |
|
court of inquiry |
|
| comiyn (m) |
|
n. |
|
cumin |
|
| commissaría (f) |
|
n. |
|
police station |
|
| commissêr (m) |
|
n. |
|
purser |
|
| cômmod, -a |
|
a. |
|
comfortable |
|
| |
|
|
|
convenient |
|
| cômmoda (f) |
|
n. |
|
chest |
furniture |
| commodar |
|
v.tr. |
1S: cômmodo |
suit |
be convenient for |
| commoditat (f) |
|
n. |
|
convenience |
|
| compaixoun (f) |
|
n. |
|
sympathy |
pity |
| |
|
|
|
compassion |
|
| companh (m), -a (f) |
|
n. |
|
companion |
|
| companía (f) |
|
n. |
|
company |
|
| |
|
|
|
crew |
|
| comparar (con) |
|
v.tr. |
|
compare (with) |
|
| compartiment (m) |
|
n. |
|
compartment |
|
| compartiyr |
|
v.tr. |
> partiyr |
share |
|
| compatiyr |
|
v.tr. |
1S: compatisco |
pity |
|
| compêriyr |
|
v.tr. |
1S: compêrisco |
find out |
|
| compêtiyr |
|
v.i. |
> pêtiyr |
compete |
in sports |
| compleit (m) |
1 |
n. |
|
suit |
clothing |
| compleit, -a |
2 |
a. |
|
complete |
|
| compleitament |
|
adv. |
|
completely |
|
| cômpliç (m/f) |
|
n. |
Pl: cômplici, cômplices |
accomplice |
|
| complicar |
|
v.tr. |
Subj
1/3S: complique |
complicate |
|
| complicat, -a |
|
a. |
|
complicated |
|
| compliyr |
|
v.tr. |
1S: complisco |
complete |
|
| componeir |
|
v.tr. |
> poneir |
dial |
|
| comportament (m) |
|
n. |
|
behaviour |
|
| comportar |
|
v.tr. |
|
entail |
|
| comportar-se |
|
v.refl. |
|
behave |
|
| composta (f) |
|
n. |
|
stewed fruit |
|
| compra (f) |
|
n. |
|
purchase |
|
| comprar |
|
v.tr. |
|
buy |
|
| |
|
|
|
purchase |
|
| comprata (f) |
|
n. |
|
shopping |
|
| comprendeir |
|
v.tr. |
> prendeir |
understand |
|
| comprensiyv, -a |
|
a. |
|
understanding |
|
| comprimeir |
|
v.tr. |
> primeir |
compress |
|
| compromiss (m) |
|
n. |
|
compromise |
|
| compromitteir |
|
v.tr. |
> mitteir |
compromise |
|
| computar |
|
v.tr. |
|
compute |
|
| compúter (m) |
|
n. |
|
computer |
|
| comriyt (m) |
|
n. |
|
crayfish |
|
| común |
|
a. |
invar.; Pl: comuni |
common |
|
| |
|
|
|
ordinary |
|
| comunista |
|
a. |
invar. |
communist |
|
| con |
|
prep. |
|
with |
|
| con gûsta |
|
phr. |
|
with pleasure |
|
| con placeir |
|
phr. |
|
with pleasure |
|
| |
|
|
|
gladly |
|
| con respêit a |
|
prep. |
|
regarding |
|
| côn (m) |
|
n. |
Pl: côni |
cone |
|
| côn de piyn |
|
n. |
|
pine cone |
|
| conca (f) |
|
n. |
Pl: conque |
mussel |
|
| conça (f) |
|
n. |
Pl: conce |
clam |
|
| conceptzoun (f) |
|
n. |
|
design |
|
| concerneir |
|
v.tr. |
|
concern |
|
| concert (m) |
|
n. |
|
concert |
|
| concipeir |
|
v.tr. |
|
design |
|
| concludeir |
|
v.tr. |
Pret 1S: conclusi; PP: conclús |
conclude |
|
| conclusioun (f) |
|
n. |
|
conclusion |
decision |
| concreit, -a |
|
a. |
|
concrete |
|
| concûrreir |
|
v.i. |
> cûrreir |
compete |
in business |
| concûrrentza (f) |
|
n. |
|
competition |
in business |
| concûrs (m) |
|
n. |
|
competition |
in sports |
| condeunar |
|
v.tr. |
|
condemn |
|
| |
|
|
|
sentence |
|
| condeunatzoun (f) |
|
n. |
|
sentence |
legal |
| condiment (m) |
|
n. |
|
seasoning |
|
| conditzonal |
|
a. |
invar. |
conditional |
|
| conditzonatour (m) |
|
n. |
|
air conditioner |
|
| conditzoun (f) |
|
n. |
|
condition |
|
| condiyr |
|
v.tr. |
1S: condisco |
season |
|
| conduceir |
|
v.tr. |
> duceir |
conduct |
|
| |
|
|
|
drive |
|
| conduceir-se |
|
v.refl. |
|
behave |
|
| conductour (m), -triyç (f) |
|
n. |
|
driver |
|
| conduit (m) |
|
n. |
|
pipe |
tube |
| conduita (f) |
|
n. |
|
conduct |
|
| confêitzoun (f) |
|
n. |
|
preparation |
|
| confêixoun (f) |
|
n. |
|
confession |
|
| |
|
|
|
admission |
of a misdeed or crime |
| confereir |
|
v.tr. |
Fut: conferroy |
confer |
|
| conferentza (f) |
|
n. |
|
conference |
|
| |
|
|
|
lecture |
|
| confessar |
|
v.tr. |
|
confess |
|
| |
|
|
|
admit |
|
| confident |
|
a. |
invar. |
confident |
|
| confidentza (f) |
|
n. |
|
confidence |
|
| |
|
|
|
trust |
|
| confirmar |
|
v.tr. |
|
confirm |
|
| conflar-se |
|
v.refl. |
|
swell |
|
| conflat, -a |
|
a. |
|
swollen |
|
| conflata (f) |
|
n. |
|
swelling |
|
| confluent (m) |
|
n. |
|
confluent |
|
| conformar-se (con) |
|
v.refl. |
> formar |
comply (with) |
|
| confort (m) |
|
n. |
|
comfort |
|
| confortábil |
|
a. |
Pl: confortabli |
comfortable |
|
| confortar |
|
v.tr. |
|
comfort |
|
| confûndeir |
|
v.tr. |
|
confuse |
|
| congelatour (m) |
|
n. |
|
freezer |
|
| congratûlar |
|
v.tr. |
1S: congrátûlo |
congratulate |
|
| congratûlatzoun (f) |
|
n. |
|
congratulation |
|
| congress (m) |
|
n. |
|
convention |
assembly |
| cônhat (m) |
|
n. |
|
departure |
from a meeting or person |
| conífer, -a |
|
a. |
|
coniferous |
|
| |